YEUN TEAK HYE
(NGHỆ SĨ THỊ GIÁC, NGƯỜI HÀN QUỐC):
"Sự trở về” là cụm từ tôi nghĩ tới khi câuchuyện giao hòa với thiên nhiên được đặt ra. Con người với hành trình loanh quanh chinh phục của mình đã xa rời thiên nhiên, và cuối cùng vẫn phải trở về bằng cách này hay cách khác, như một nếp nhà nhỏ nơi miền quê, hay bể cá cảnh mô phỏng cả một đại dương trong thiet ke chung cu.
“Tư duy mét vuông” khiến không gian sống ngày càng bị dồn ép và tính toán,khiến chỗ dành cho cảnh quan môi trường tự nhiên ngày càng ít đi. Người ta hay thích phân tích đến mức chia rẽ hai khái niệm thiên nhiên và nhân tạo, trong khi conngười dù có “tạo” ra cái gì thì cũng đều phải lấy từ thiên nhiên. Thậm chí có những thứ như nắng, gió, mưa... không thể lấy, không thể nhốt lại, không thể để dành dùng dần được. Giao hòa với thiên nhiên phải là quá trình giao tiếp với nhau và không có ai thắng ai thua cả, chỉ nên hòa hảo, thân hữu, hòa đồng mà thôi. Nghe thích thật, nhưng làm mới thấy khó.
Cha tôi lúc còn sống có nói rằng, nhà nhỏ mà chỉ cần nhìn ra thấy bầu trời là đủ. Nhiều người nước ngoài như tôi đến thuê nhà sống tại Hà Nội cũng chỉ cần môt căn phòng có mở cửa nhìn ra khoảng cây xanhnho nhỏ mà không bị dây nhợ trụ điện quần áo che chắn là hài lòng rồi. Và họ luôn biết chăm chút không gian sống ấy (dù chỉ là nhà thuê) bằng các giải pháp "mềm" như bố trí cây cảnh, xếp đặt vật dụng, treo đèn, thi cong noi that... với quan niệm khá thực tế: “sống là không chờ đợi”. Bởi trong các điều kiện còn hạn hẹp, nếu cứ trông chờ vào sự thay đổi mang tầm vĩ mô (kinh tế, quy hoạch, kiến trúc)thì biết đến bao giờ mới có những góc sống gần gũi, giao hòa được cùng thiên nhiên?
LƯ THỊ TUYẾT PHỤNG
(DOANH NHÂN):
Bước vào một ngôi nhà của người Việt Nam, dù ở trong nước hay hải ngoại, tôi hay nhận thấy đặc tính “mỗi thứ một chút” - chút trưng bày, chút sắp xếp và nhất là chút thiên nhiên như cây cảnh, non bộ... Nhưng bên cạnh đó, cũng thấy yếu tố tiện dụng luôn được xem trọng hơn, nên ngôi nhà phải đảm đương thêm nhiều vai trò, nhất là với nhà phố thì nhiệm vụ khai thác mặt bằng để sinh lợi lấn áp mọi giải pháp khác. Người ta ở trong đó cứ miễn cưỡng triền miên, lợi ích kinh tế trói buộc các nhu cầu về thụ hưởng không gian, cảnh quan, dần dà ai cũng nói giống nhau: phải ráng ở đây chật chội ngột ngạt vậy, chứ có điều kiện sẽ về ngoại ô (trong khi dân cư nông thôn hằng ngày vẫn ùn ùn ra thành phố kiếm sống). Tôi hay tự hỏi: tại sao Nhật Bản dù điều kiện địa lý, khí hậu khắc nghiệt hơn mình mà họ lại có nghệ thuật sân vườn, thưởng ngoạn cây cảnh rất phong phú và tinh tế, dù chỉ là một bình cắm hoa nhỏ, một khoảng vườn khô rải mấy hòn sỏi? Hay Singapore là quốc gia trẻ tuổi, không có đất đai tài nguyên thiên nhiên gì, phải tự tạo ra mọi thứ mà đô thị của họ vẫn xanh sạch? Tôi nghĩ, vấn đề nằm ở tư duy và văn hóa cư trú, chứ không phải giàu hay nghèo, rộng hay hẹp. Vườn Việt thường phải kèm chức năng sinh lợi, ra sau hè vặt trái ớt trái chanh, dùng rau nhà trồng v.v... là thói quen xuề xòa dân dã, nhưng được đa số hưởng ứng, hơn là phải nhọc công chăm sóc cảnh quan vốn được xem là chuyện của nhà giàu có dinh thự hoành tráng. Phải chăng cuộc sống nhiều lần trải qua chiến tranh, đời sống khó khăn, xã hội còn loay hoay trên đường phát triển lắm bất cập nên tư duy của không ít người chỉ xem thiên nhiên cây cỏ như sự trang trí thêm bớt? Cơm áo gạo tiền vẫn là tư duy chính để làm nguyên do cho thói quen ít giao hòa thân thiện với cảnh quan chung; khá lắm là chăm mấy chậu kiểng của riêng nhà mình mà thôi. Trong khi ở nhiều vùng bên châu Âu hoặc bên úc đều có quy định nhà nào cũng phải giữ gìn thảm cỏ phía trước, hàng rào không được cao quá thắt lưng để đảm bảo tầm nhìn của mọi người, cũng như tạo dựng phong thủy trong thiet ke noi that van phong
